Porady

Kolory szlaków w górach - co oznaczają i co wspólnego mają z trudnością?

Kolory szlaków w górach polskich pojawiły się już w XIX wieku. Korzystamy z nich podczas każdej wędrówki. Jednak czy wiesz, że kolory szlaków górskich w Polsce nie oznaczają poziomu trudności trasy, ale odnoszą się do zupełnie innych kryteriów. Jak więc należy interpretować kolor szlaku górskiego? O tym dowiesz się z tego artykułu.

Aleksandra Gajewska Aleksandra Gajewska
  28.07.2022
10 minut
Kolory-szlakow-ola-Nessi-Sport.jpg

W dalszej części artykułu znajdziesz informacje na temat tego:

  • kto i od kiedy znakuje szlaki górskie w Polsce,

  • jak oznacza się szlaki górskie w Polsce,

  • co oznaczają kolory szlaków w górach.

Kolory szlaków w górach — krótka historia malowanych pasków 

Szlaki w Polsce wyznaczane są po to, aby bezpiecznie zwiedzać ciekawe tereny. Oznaczenie szlaków górskich ma także na celu pomóc turyście zorientować się w terenie. Jest to niezwykle przydatne w szczególności wtedy, kiedy wędrujemy np. we mgle. Znakowanie szlaków ma również na celu przeprowadzenie ich tak, aby wywierać jak najmniejszy wpływ na przyrodę, a jednocześnie pozwalać miłośnikom natury czerpać garściami z piękna krajobrazu.

W Polsce oznaczaniem szlaków oraz ich planowaniem zajmuje się od 1980 roku organizacja PTTK. Działania organizacji obejmują nie tylko znakowanie i wyznaczanie szlaków górskich, ale także rowerowych, kajakowych czy narciarskich. Aktualnie w Polsce mamy aż 63 tysiące znakowanych szlaków!  

Zanim jednak PTTK zajęła się znakowaniem szlaków, to w Polsce, a dokładnie w Tatrach, mieliśmy już oznaczone kolorami szlaki. Tym zajmowało się Towarzystwo Tatrzańskie — pierwsza organizacja, która znakowała szlaki górskie w Polsce. Miało to miejsce pod koniec XIX wieku, a dokładnie w 1887 roku. 

Jak oznaczane są szlaki górskie w Polsce? 

Oznaczenie szlaków górskich w Polsce to prostokąt składający się z trzech pasków. Dwa zewnętrzne są białe, a środkowy pasek jest kolorowy. Dlaczego właśnie tak? Dzięki dwóm białym paskom kolor szlaku jest lepiej widoczny. Co ciekawe, wszystkie prostokąty mają taki sam wymiar: 90 × 150 mm. 

Inne symbole szlaków górskich i znaki turystyczne w Polsce to: 

  • Strzałka, która ma taką samą barwę jak szlak. Strzałki bardzo często pomagają rozwiać wątpliwości co do dalszego przebiegu szlaku. W szczególności podczas poruszania się w nowym dla nas terenie. Jedną z najbardziej przydatnych strzałek w Tatrach, jest ta, która wskazuje przejście przez skalne Wrótka przy Żlebie Blatona na szlaku ze Świnickiej Przełęczy na Świnicę.

Ola na szlaku w Tatrach, w odzieży Nessi Sport.
Przejście przez skalne Wrótka przy Żlebie Blatona na szlaku ze Świnickiej Przełęczy na Świnicę
  • Kropka, oznaczająca początek i koniec szlaku. Kropka ujęta jest w białą ramkę i dla wielu turystów jest ważnym symbolem. W szczególności na szlakach długodystansowych jak np. Główny Szlak Sudecki czy Główny Szlak Beskidzki, kiedy wędrujemy od kropki do kropki. Doskonale widoczną kropkę spotkać można np. na Sarniej Skale, gdzie swój bieg kończy czarny szlak biegnący z Czerwonej Przełęczy.

Ola na Sarniej Skale w odzieży Nessi Sport.
Kropka ujęta w białą ramkę, oznaczająca koniec szlaku - tu na Sarniej Skale
  • Skręt/zagięcie, które wskazuje kierunek szlaku, czy bezpieczny skręt. Dobrym przykładem jest symbol zagięcia na czarnym szlaku znad Czarnego Stawu Gąsienicowego na przełęcz Karb. Są tam dwa momenty, w których wielu turystów nie ma pewności co do dalszego przebiegu szlaku. Dlatego warto się rozglądać i szukać oznaczeń, które namalowane są na głazach.

Ola w trakcie podejścia na Karb, w odzieży Nessi Sport
Przykład zagięcia, które wskazuje kierunek szlaku. Warto się dobrze rozglądać, bo w pierwszej chwili może być trudny do zauważenia
  • Wykrzyknik, który wskazuje na nagłą i niespodziewaną zmianę przebiegu szlaku np. ostry skręt.

Jak i gdzie  rozmieszczone są symbole szlaków w górach?

Znaki oznaczające kolor i przebieg szlaku malowane są na drzewach, skałach, tabliczkach czy tyczkach. Te ostatnie w szczególności przydatne są zimą. Można jest spotkać np. w Karkonoszach na szlaku na Śnieżkę czy Śnieżne Kotły. Symbole szlaków górskich są także spotykane na budynkach, przystankach autobusowych, słupach energetycznych czy ogrodzeniach. Co ważne szlaki zawsze zaczynają się w centrach miejscowości np. przy kościele czy na przystanku autobusowym. Dlaczego właśnie tam? Bo są to miejsca, w które każdy turysta bez problemu trafi, a tym samym łatwo odnajdzie szlak, którym zamierza wędrować. 

Co oznaczają kolory szlaków w górach?

Przejdźmy do najważniejszej rzeczy, czyli odpowiedzi na to, co oznaczają kolory szlaków w górach. Przede wszystkim warto wiedzieć i zapamiętać, że kolory szlaków w górach nie oznaczają poziomu trudności szlaków. Jest to błędne przekonanie! Niestety jest one wciąż mocno zakorzenione i powielane przez wielu turystów.

Kolory szlaków w górach informują nas o: 

  • przebiegu trasy

  • długości i charakterze trasy,

  • obiektach, które spotkamy po drodze

W górach znajdziemy odstępstwa od tej reguły. Przykłady znajdziesz w dalszej części artykułu. Bez względu na to, na jaki szlak się wybierasz, pamiętaj, żeby zawsze odpowiednio się przygotować. Zobacz, co spakować do plecaka w góry oraz jak się ubrać, aby czuć się komfortowo. 

W Polsce mamy pięć kolorów szlaków: 

Czerwony: to główny szlak turystyczny w rejonie

Prowadzi przez najbardziej atrakcyjne i najpopularniejsze miejsca. W górach obejmuje także najwyższe szczyty rejonu. Kolorem czerwonym oznaczona jest Orla Perć - najtrudniejszy szlak w Tatrach Polskich, biegnący od przełęczy Zawrat do przełęczy Krzyżne. Ponadto Główny Szlak Sudecki, Główny Szlak Beskidzki, czyli najdłuższy szlak w polskich górach. Na czerwono znakowany jest także Mały Szlak Beskidzki prowadzący przez te pasma Beskidów, o które nie zahacza GSB: Mały, Makowski i Wyspowy. Kolorem czerwonym znakowana jest także trasa biegnąca przez najwyższe szczyty Tatr Zachodnich. Szlak ten obejmuje zarówno polską jak i słowacką część.

Ola w odzieży Nessi Sport, na Luboniu Wielkim.
Luboń Wielki - to tu kończy się znakowany kolorem czerwonym, 137-kilometrowy Mały Szlak Beskidzki

Wyjątek: krótki czerwony szlak z Doliny za Mnichem na Wrota Chałubińskiego w Tatrach Wysokich. Dawniej szlak prowadził dalej na słowacką stronę, aż nad Niżni Ciemnosmreczyński Staw. Aktualnie czerwony szlak kończy swój bieg na przełęczy. 

Niebieski: szlak dalekobieżny

Co oznacza niebieski szlak w górach? Oznacza się nim długie trasy górskie np. w Tatrach, takim szlakiem przejdziemy znad Morskiego Oka, aż na Giewont. Niebieski szlak prowadzi też z Gronika przez Przysłop Miętusi na Małołączniak. Wielu turystów wybierając tę trasę, nie zdaje sobie sprawy, że po drodze do pokonania jest Kobylarzowy Żleb — kruchy i ubezpieczony łańcuchami odcinek, który dla wielu osób stanowi nie lada wyzwanie! 

Wyjątkiem związanym ze szlakiem znakowanym na niebiesko jest krótki szlak prowadzący z Doliny Kościeliskiej na Polanę Stoły. Ciekawostką jest, że szlak ten jest pierwszym znakowanym szlakiem turystycznym w Tatrach Zachodnich. Jego bieg wyznaczył w roku 1892 Mieczysław Karłowicz — kompozytor i taternik. 

Ola w trakcie trekkingu niebieskim szlakiem, tu na Polanie Stoły, w odzieży Nessi Sport.
Pierwszy znakowany szlak turystyczny w Tatrach Zachodnich, z Doliny Kościeliskiej na Polanę Stoły

Zielony: krótki szlak, na którym znajdują się często bardzo atrakcyjne punkty

Wyznacza najkrótszą drogę do najbardziej charakterystycznych miejsc w rejonie. Z całą pewnością zielony szlak w górach nie oznacza, że jest on łatwy! Bywa, że zielony szlak jest szlakiem łącznikowym np. w Tatrach pomiędzy Trzydniowiańskim Wierchem a Kończystym Wierchem lub pomiędzy Schroniskiem na Hali Kondratowej i Przełęczą pod Kopą Kondracką. O ile przedstawione szlaki są dość krótkie, o tyle warto wiedzieć, że zdarzają się wyjątki i na zielono oznaczone są także dłuższe trasy. Kolorem zielonym oznaczony jest np. szlak ze schroniska w Dolinie Roztoki nad Wielką Siklawę — najwyższy wodospad w Polsce. Podobnie rzecz ma się ze szlakiem, który z Kuźnic przez Myślenickie Turnie prowadzi na Kasprowy Wierch. 

Idealnym przykładem tego, że szlak oznaczony na zielono nie oznacza, że jest on łatwy, będzie trasa, która znad Czarnego Stawu pod Rysami prowadzi na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem. Jest to moim zdaniem jeden z najbardziej wymagających kondycyjnie szlaków w Tatrach. Dodatkowo wymaga braku czułości na ekspozycję i braku lęku wysokości. Przydadzą się natomiast umiejętności wejścia zarówno przez skalne eksponowane kominki, jak i pokonanie wąskich półek skalnych. Zdecydowanie nie jest to łatwy szlak, a jednak oznaczony jest na zielono! 

Ola na szlaku w Tatrach, Przełęcz pod Chłopkiem. Nessi Sport.
Jeden z bardziej wymagających szlaków w Tatrach - zielony szlak znad Czarnego Stawu na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem

Żółty: szlak łącznikowy, dojściowy

Oznacza zazwyczaj krótkie szlaki dojściowe, jednak podobnie jak zielony szlak, nie ma nic wspólnego z trudnością! Żółtym kolorem oznaczony jest np. szlak z Hali Gąsienicowej na Kasprowy Wierch — przyjemne i łatwe podejście. Oczywiście w warunkach letnich, bo zimą niezbędne są raki lub raczki! Na żółto oznaczony jest także szlak prowadzący znad Czarnego Stawu Gąsienicowego na Skrajny Granat. To jeden z najbardziej widokowych szlaków w Tatrach, jednocześnie wymagający kondycyjnie, bo stromo pnie się pod górę. Miejscami wymaga też braku obaw przed ekspozycją oraz gibkiego pokonania mocno nachylonych płyt skalnych i wspięcia się na półkę skalną. 

Idealnym przykładem na to, że żółty szlak w górach nie zawsze jest szlakiem krótkim, jest trasa z Murowańca przez Dolinę Pańszczycy na przełęcz Krzyżne i dalej aż do Doliny Pięciu Stawów. Jest to przepiękny i niesamowicie widokowy szlak, jednak wymaga kondycji, bo do przejścia jest wiele kilometrów! 

Ola na żółtym szlaku na Przełęcz Krzyżne, w odzieży Nessi Sport.
Olśniewający niecodziennymi widokami żółty szlak na przełęcz Krzyżne

Czarny: szlak krótki, dojściowy

Wbrew powszechnym przekonaniom czarny kolor nie oznacza najtrudniejszego szlaku w górach. W takim razie co oznacza czarny szlak w górach? Jest najkrótszym szlakiem dojściowym na danej trasie. Powoduje to, że często czarny szlak w górach jest stromy. Przykładem może być podejście z Doliny Roztoki do Schroniska w Dolinie Pięciu Stawów. Alternatywą jest wspomniany wcześniej zielony szlak prowadzący przez Wielką Siklawę.

Inny przykład to podejście na Świnicką Przełęcz z Hali Gąsienicowej. Odcinek czarnego szlaku od Zielonego Stawu Gąsienicowego na przełęcz z pewnością da niezły wycisk! Podobnie sytuacja wygląda z czarnym szlakiem biegnącym z Doliny Pięciu Stawów na Kozi Wierch — wycisk gwarantowany! A przy pięknej pogodzie bonusem są obłędne widoki na okolicę.

Przykładem krótkiego, ale treściwego czarnego szlaku w Tatrach jest podejście znad Czarnego Stawu Gąsienicowego na przełęcz Karb. Krótki, ale wymagający i znakowany na czarno szlak w Tatrach to podejście z Koziej Dolinki przez Żleb Kulczyńskiego. To jeden z tych wyjątków, gdzie trudność trasy i jej oznaczenie pasuje do powszechnego przekonania, że czarny szlak to trudny szlak. Jest to jednak czysty przypadek! 

Czarny szlak w Tatrach, który jest zarówno krótki, jak i łatwy to podejście nad Smreczyński Staw z Doliny Kościeliskiej. 

Wyjątek związany z długością czarnego szlaku w Tatrach: Ścieżka nad Reglami. Szlak znakowany jest na czarno i biegnie z Kalatówek aż do Doliny Chochołowskiej. Jest to łatwy szlak, idealny dla osób, które rozpoczynają przygodę z Tatrami. Wiedzie przez piękne zakątki Tatr np. Przysłop Miętusi czy Dolinę Strążyską. Na czarno oznaczona jest również trasa na Sarnią Skałę z Czerwonej Przełęczy.

Ola na Ścieżce nad Reglami, w odzieży Nessi Sport.
Znakomity przykład pokazujący, że czarny szlak wcale nie jest trudny - przyjemna i łatwa Ścieżka nad Reglami

Mam nadzieję, że powyższe przykłady pozwoliły Ci rozwiać wątpliwości co do tego, czy kolor szlaku oznacza jego trudność. Co warto zapamiętać? Że kolory szlaków górskich wyznaczane są na podstawie ogólnie przyjętych kryteriów, jednak zdarzają się wyjątki! Często są one wynikiem np. historycznych zdarzeń (zamknięcia niektórych szlaków np. w Tatrach) lub dbaniem o to, aby takie same kolory szlaków nie znalazły się zbyt blisko siebie i nie wprowadziły niepotrzebnie w błąd! Jeśli ktoś zapyta Cię „jaki kolor szlaku jest najłatwiejszy?” bez wahania możesz odpowiedzieć, że żaden! 

Życzę Ci udanych i bezpiecznych wędrówek! 

Jeśli chcesz w pełni swobodnie i w komfortowych warunkach przemierzać górskie szlaki, postaw na odzież... o której zapomnisz w trakcie wędrówki! Zapominając o tym, co masz na sobie, skupisz się na tym, co masz przed sobą - a to przecież zdumiewające widoki i piękno otaczającej natury. Poniżej prezentujemy przykładowy zestaw, który bez wątpienia sprawdzi się na każdym szlaku. Z łatwością możesz stworzyć identyczny lub wybrać kolory i wzory według swoich upodobań:

Aleksandra Gajewska

Aleksandra Gajewska

Miłośniczka górskich wędrówek i wspinaczki na via ferratach. Pasjonatka podróży, podczas których przemierza setki górskich kilometrów. Autorka bloga podróżniczo-górskiego. Uwielbia reportaże z podróży i obcowanie z naturą. Z miłości do Tatr zamieszkała na Podhalu.

Może Ci się spodobać:

Kurtki puchowe – ze szczytów Himalajów po ulice miast.
Produkty

Kurtki puchowe – ze szczytów Himalajów po ulice miast.

Choć głównie kojarzone z wyprawami w góry, obecnie na stałe wpisały się w jesienno-zimowy krajobraz miast. Kiedyś przeznaczone dla wąskiego grona himalaistów, dziś dumnie noszone przez fanki ciepłych i stylowych kurtek. O tym, skąd się wzięły puchówki, z czego wynika ich popularność, a co za tym idzie jakość (również cena) i na co zwrócić szczególną uwagę podczas zakupu, przeczytasz poniżej.

Łatwe szlaki w polskich górach. Gdzie wybrać się na wędrówkę?
Porady

Łatwe szlaki w polskich górach. Gdzie wybrać się na wędrówkę?

Gęsta sieć szlaków w polskich górach pozwala na poznawanie ich najpiękniejszych zakątków. Miłośników wędrówek przybywa i na szczęście mają w czym wybierać. O tym, gdzie wybrać się na łatwy szlak w Tatrach, czy Beskidach oraz które szlaki będą odpowiednie na wycieczkę z dzieckiem, dowiesz się od Oli Gajewskiej - ekspertki od trekkingu, która postawiła stopę już chyba na każdym szlaku w Polsce.

Z kolekcją Lively przez jesień i zimę!
News

Z kolekcją Lively przez jesień i zimę!

Kończące się lato i ogólnie niesprzyjająca aura to żaden powód, by rezygnować ze sportu. Motywację do pozostania aktywną da Ci nasza najnowsza kolekcja jesienno-zimowa - Lively.

Zapisz się do newslettera

Dowiedz się, co piszczy w nowej kolekcji i nad czym aktualnie pracujemy! Bądź na bieżąco z promocjami i informacjami z wnętrza firmy. Obiecujemy tylko najbardziej kolorowe newsy :)

Kontakt

Progres W. Izbicki, N. Sztandera, Ż. Adamus Spółka Jawna
Jana III Sobieskiego 16, 32-650 Kęty

Copyright © Nessi. All rights reserved.